|
|
Mimarlık | |
-İkinci Bölüm-
2. BÖLÜM
GÜNÜMÜZ
Günümüzde ise durum nedir?
2.a. SİYASİ DURUM
İmparatorluk topraklarından kalan 780.000 km2'lik yüzölçümlü, ancak 1946'da çok partili hayata geçebilmiş bir Cumhuriyet.
2.b. TOPLUMSAL DURUM
Her türlü hizmeti devletin yatırım şekliyle vatandaş için yapmağa çalıştığı bir idarî anlayış.
2.c. EKONOMİK DURUM
Ağır enflasyon, birikmiş dış ve iç borç, açık bütçe.
2.d. KÜLTÜ
R-İNANÇ DURUMUToplumsal menfaatlerden ziyade ferdî menfaatlerin öne geçtiği, hayır duygusu, başkalarına iyilik etme gibi hasletlerin çoğunlukla saflık sayıldığı bir sosyo-kültürel yapı.
2.e. CAMİLERİN EĞİTİM FONKSİYONU
Camiler sadece ibadet etme yerleri,
ibadet dışındaki eğitim, kültür fonksiyonlarını kaybetmiş.2.f. ŞEHİRCİLİK
Şehircilik açısından mesafeler bazında ya birbirine çok yakın ya da çok uzak camiler… Arsa ve cami büyüklüğü açısından ya çok büyük ya da yetersiz alanlar… Sosyal, kültürel, sağlık ve eğitim yapılarının arsalarının şehrin dağılımına göre uygun mesafe ve konumlarda olmaması… Neredeyse şehrin merkezinde kalan ve çevreyi kirleten sanayi tesisleri… Rant kaygısıyla oluşturulan yoğun kent dokuları…Ulaşım keşmekeşi, otopark problemi… Yeter
siz ve niteliksiz alt yapı… Ekonomik ve sosyal problemlerin getirdiği gecekondulaşmanın neden olduğu bozuk ve çarpık kentleşme… Sık çıkan imar aflarıyla bu duruma devamlı olarak prim verilmesi…Neticede planı yapılmış şehirler değil, yapılmış şehirlerin planının çizilmesi.. Dolayısıyla bir kentleşme anarşisi…2.g. YÖN
Arsalar kıbleye doğru yönlenmediği için arsasına çarpık oturan camiler. Parselasyon nedeniyle hep batı veya hep kuzeye cephelenmesi gereken binalar.
2.h. TOPOĞRAFYA
İmar planında nereye gelirse ona göre, o topografyaya göre yapılan camiler, eğitim, kültür ve ticaret yapıları. Topoğrafik durumu, manzara olayı pek düşünülmemiş, T cetveliyle çizilmiş şehir planları.
2.i. TEKNOLOJİ
Teknolojik yönden fazla özelliği olmayan camiler. Çoğu birbirinin benzeri hep basma kalıp yapılmış, herhangi bir üst teknoloji içermeyen konut ve apartmanlar. Bayındırlık standartlarına sıkışmış yarışma projeleri uygulamaları.
2.j. PLAN ŞEMALARI
Belirli bir cami plan şeması ve gelişim hareketi yok. Genelde eskinin bilinçsizce taklidi olan planlar, 3. boyutta fevkalade dengesiz kitle ve iç mekanlar. Yoğun yapılaşmanın getirdiği, imar planı şartlarının müsaade ettiği, rant kaygısının önde olduğu basma kalıp konut planları. Estetik kaygıları olmayan planlar. Yerli yersiz kull
anılan tip proje hastalığı. Antalya’da kullanılan tip projenin Erzurum’da da kullanılmasının getirdiği garabet ve problemler.2.k. AKUSTİK
Özellikle camilerde kulağı son derece tırmalayan veya hiç ses duyulmayan akustik değerler. Minicik mescitlerde bile namaz sırasında kullanılan amplifikatör-hoparlör hastalığı. Ancak bazı konser binaları vb. yapılarda akustik planlama yapılabilmekte.
2.l. HAT
Taklit ve camiye uymayan hat yazıları.
2.m. ÇİNİ
Eskinin taklidi, uygulandığı yere uymayan, fayans kalitesindeki çiniler. Bütüncül anlayışla yapılmayan, herhangi bir programı olmayan çini işleri.
2.n. KALEM İŞLERİ
Taklit, yerine uymayan, uydurma kalem işleri.
2.o. AHŞAP
Kısa zamanda atıp dönen, zevksiz ve yine kötü taklit, yapı bütünü ile uyuşmayan ahşap imalat.
NETİCE itibariyle Osmanlı dönemi camilerinin her yönüyle betonarme olarak taklidi ile ortaya çıkan, sadece ibadet fonksiyonunun yerine getirilebildiği mimarlık ucubeleri. (5) Şehir içindeki sanayi tesislerinin getirdiği kötü hava şartlarının teneffüs edildiği b
ir kent. Fazla bir mimari özelliği olmayan binalar. (6)
Not-1: Dipnotlar 3. bölümün sonundadır.
Not-2: Bu metin Yapı Dünyası dergisinin Ekim 1999 tarihinde yayımlanan 43. sayısında neşredilmiştir.
| |||
| Mimar
| |||
| MİMARLIK SAYFASINA DÖNÜŞ | |||